Τι θα μάθεις
- Να εξηγείς τις συνέπειες της νομικής πλημμέλειας μιας διοικητικής πράξης.
- Να διακρίνεις την ανάκληση, την εξαφάνιση και την ακύρωση.
- Να περιγράφεις τα όρια της ανάκλησης ευμενών και δυσμενών πράξεων.
Παρανομία και νομική πλημμέλεια
Διοικητική πράξη που φέρει νομική πλημμέλεια μπορεί να είναι ακυρωτέα ή να υπόκειται σε εξαφάνιση και ανάκληση. Η πλημμέλεια διακρίνεται σε ουσιώδη (που επιφέρει ακυρότητα) και μη ουσιώδη.
- Αν λείπουν τα εξωτερικά στοιχεία, η πράξη είναι ανυπόστατη ή ακυρωτέα.
- Η πράξη που εκδόθηκε κατά κατάχρηση εξουσίας είναι παράνομη.
- Η απουσία νομοθετικής εξουσιοδότησης ή αρμοδιότητας επιφέρει ακυρότητα.
Ανάκληση, εξαφάνιση, κατάργηση
Η ανάκληση είναι πράξη της διοίκησης με την οποία αίρεται η ισχύς μιας προγενέστερης πράξης. Οι παράνομες πράξεις ανακαλούνται κατ' αρχήν χωρίς χρονικό όριο, ενώ οι νόμιμες ευμενείς πράξεις ανακαλούνται μόνον εφόσον προβλέπεται ή δικαιολογείται.
Ορισμός: Εξαφάνιση
Αφαίρεση της ισχύος μιας πράξης για το μέλλον, με δυνατότητα διατήρησης των εννόμων συνεπειών που είχαν ήδη επέλθει.
Η ακύρωση γίνεται με δικαστική απόφαση, ενώ η κατάργηση επέρχεται με νεότερη ρύθμιση ή με ρητή ανάκληση. Η ανάκληση ανακλητικής πράξης εκ μέρους της διοίκησης επιτρέπεται υπό τους ίδιους όρους με την ανάκληση.
Σημαντικά σημεία
- Η παρανομία επιφέρει ακυρότητα και όχι αυτοδίκαιη άρση της πράξης.
- Η εξαφάνιση διαφέρει από την ακύρωση· δεν αίρει αναδρομικά τις έννομες συνέπειες.
Τι να θυμάσαι
- Οι παράνομες διοικητικές πράξεις ανακαλούνται χωρίς χρονικό περιορισμό.
- Η ανάκληση νόμιμης ευμενούς πράξης επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις.
- Η εξαφάνιση δεν ανατρέχει στο παρελθόν.
Σύντομη ανακεφαλαίωση
Συνδύασε παρανομία, ανάκληση και εξαφάνιση· η αρχή της νομιμότητας διέπει όλη τη διοικητική δράση.
Γρήγορος έλεγχος
Απάντησε νοερά και άνοιξε την απάντηση για επιβεβαίωση.
1. Ποια η διαφορά μεταξύ ακύρωσης και κατάργησης;
Η ακύρωση γίνεται με δικαστική απόφαση, ενώ η κατάργηση είναι συνέπεια νεότερης πράξης ή ρητής ανάκλησης.
2. Πότε επιτρέπεται η ανάκληση νόμιμης ευμενούς πράξης;
Όταν προβλέπεται από τον νόμο ή δικαιολογείται από μεταγενέστερο λόγο δημοσίου συμφέροντος.
3. Ποια συνέπεια επιφέρει η κατάχρηση εξουσίας;
Η πράξη είναι παράνομη και υπόκειται σε ακύρωση.
Ολοκλήρωσες το κεφάλαιο;
Σήμανέ το αφού διαβάσεις τη θεωρία και κάνεις τον σύντομο αυτοέλεγχο. Το προσωπικό πλάνο θα περάσει στο επόμενο βήμα.