Τι θα μάθεις
- Να εξηγείς τη συνταγματική θεμελίωση των κοινωνικών δικαιωμάτων.
- Να αναλύεις το δικαίωμα στην εργασία και τα συναφή δικαιώματα.
- Να αναγνωρίζεις τη σημασία του κοινωνικού κράτους δικαίου.
Υγεία, κοινωνική ασφάλιση και οικογένεια (άρθρα 21 και 22 §5 Συντ.)
Το Κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών και λαμβάνει ειδικά μέτρα για την προστασία της νεότητας, των ηλικιωμένων, των ατόμων με αναπηρία και για την κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων.
- Το δικαίωμα στην υγεία συνεπάγεται υποχρέωση του Κράτους να παρέχει υπηρεσίες και να εξασφαλίζει συνθήκες προστασίας.
- Η κοινωνική ασφάλιση αποτελεί συνταγματική εγγύηση των εργαζομένων και των οικογενειών τους.
Προστασία της εργασίας και δικαίωμα απεργίας (άρθρα 22 και 23 Συντ.)
Η εργασία αποτελεί δικαίωμα και προστατεύεται από το Κράτος, το οποίο μεριμνά για τη διαμόρφωση όρων που εξασφαλίζουν αξιοπρεπή εργασία. Η απεργία αποτελεί δικαίωμα που ασκείται από τις νόμιμα συστημένες συνδικαλιστικές οργανώσεις για τη διαφύλαξη και προαγωγή των οικονομικών και εργασιακών συμφερόντων των εργαζομένων.
Διάκριση
- Απαγορεύεται η απεργία σε δικαστικούς λειτουργούς και υπηρετούντες στα σώματα ασφαλείας.
- Για τους δημόσιους υπαλλήλους και υπαλλήλους επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας ισχύουν ειδικοί περιορισμοί που δεν μπορούν να φτάσουν έως την κατάργηση του δικαιώματος.
- type: examTip
Προστασία περιβάλλοντος και δασών (άρθρο 24 Συντ.)
Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός. Απαγορεύεται η μεταβολή του προορισμού των δασών και των δασικών εκτάσεων, εκτός αν προέχει για την Εθνική Οικονομία η αγροτική ή άλλη χρήση τους.
Σημαντικά σημεία
- Τα κοινωνικά δικαιώματα δεν γεννούν αυτοδίκαια αγώγιμες αξιώσεις· απαιτούν νομοθετική μεσολάβηση.
- Η απεργία ασκείται μόνο από νόμιμα συστημένες συνδικαλιστικές οργανώσεις.
Τι να θυμάσαι
- Η υγεία προστατεύεται ως κοινωνικό αγαθό (άρ. 21 §3 Συντ.).
- Η εργασία αποτελεί δικαίωμα (άρ. 22 §1 Συντ.).
- Η απεργία ασκείται από νόμιμες συνδικαλιστικές οργανώσεις και υπόκειται στους περιορισμούς του νόμου (άρ. 23 Συντ.).
- Απαγορεύεται η μεταβολή του προορισμού των δασών (άρ. 24 §1 Συντ.).
Σύντομη ανακεφαλαίωση
Θυμήσου ότι τα κοινωνικά δικαιώματα προϋποθέτουν τη συνδρομή του Κράτους και ότι η απεργία αποτελεί συλλογικό δικαίωμα με νομοθετικούς περιορισμούς.
Γρήγορος έλεγχος
Απάντησε νοερά και άνοιξε την απάντηση για επιβεβαίωση.
1. Ποιο είναι το κύριο χαρακτηριστικό των κοινωνικών δικαιωμάτων;
Προϋποθέτουν τη συνδρομή του Κράτους και νομοθετική μεσολάβηση για την πραγμάτωσή τους.
2. Ποιοι εργαζόμενοι στερούνται του δικαιώματος απεργίας;
Οι δικαστικοί λειτουργοί και όσοι υπηρετούν στα σώματα ασφαλείας.
3. Επιτρέπεται η μεταβολή του προορισμού των δασών;
Απαγορεύεται κατ' αρχήν, εκτός αν προέχει για την Εθνική Οικονομία η αγροτική ή άλλη χρήση τους, υπό τους όρους του νόμου.
Ολοκλήρωσες το κεφάλαιο;
Σήμανέ το αφού διαβάσεις τη θεωρία και κάνεις τον σύντομο αυτοέλεγχο. Το προσωπικό πλάνο θα περάσει στο επόμενο βήμα.