Τι θα μάθεις
- Να τοποθετείς χρονικά τα στάδια της εδαφικής διεύρυνσης.
- Να εξηγείς τη σημασία του Μακεδονικού Αγώνα.
- Να περιγράφεις τα γεγονότα της «Κρητικής Πολιτείας» και της ένωσης της Κρήτης.
Διεύρυνση του ελληνικού κράτους
- 1881**: Ένωση Θεσσαλίας και Άρτας, στην οποία πρωταγωνίστησε ο Κουμουνδούρος, ο οποίος κατηγορήθηκε για μειοδοσία.
- 1893**: Έτος σημαντικών εξελίξεων για την Ελλάδα (πτώχευση, οικονομική κρίση).
- 1897**: Ελληνοτουρκικός πόλεμος, που ξεκίνησε με ελληνική επίθεση και κατέληξε σε ήττα.
- 1912-1913**: Βαλκανικοί Πόλεμοι, που οδήγησαν σε σημαντικά εδαφικά κέρδη.
- 1913**: Η Δυτική Θράκη περιήλθε στην Ελλάδα με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου.
- Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, πριν γίνει πρωθυπουργός, είχε διακριθεί στην Κρητική Πολιτεία.
Κρητική Πολιτεία και ένωση Κρήτης
- Η Κρητική Πολιτεία αποτέλεσε de facto αυτόνομο καθεστώς στην Κρήτη.
- Ο Βενιζέλος διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο.
- Η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα πραγματοποιήθηκε επί Βενιζέλου.
Μακεδονικός Αγώνας
- Ο Μακεδονικός Αγώνας (1904-1908) ήταν ένοπλος και πολιτικός αγώνας για την υπεράσπιση του ελληνικού πληθυσμού της Μακεδονίας.
- Ο Παύλος Μελάς υπήρξε ο επιφανέστερος αγωνιστής του Μακεδονικού Αγώνα στη δεκαετία του 1900 που έχασε τη ζωή του.
Άλλα γεγονότα
- Στο Κιλελέρ (Μάρτιος 1910) εκδηλώθηκε εξέγερση αγροτών.
- Το κίνημα στο Γουδί (1909) αποτέλεσε στρατιωτικό κίνημα που επηρέασε τις πολιτικές εξελίξεις.
Σημαντικά σημεία
- Η χρονική σειρά της διεύρυνσης: Θεσσαλία → Κρήτη → Μακεδονία/Ήπειρος (Βαλκανικοί Πόλεμοι) → Δυτική Θράκη.
- Ο Βενιζέλος συνδέθηκε με κορυφαίους σταθμούς της περιόδου.
Τι να θυμάσαι
- Η Θεσσαλία ενώθηκε το 1881.
- Ο Μακεδονικός Αγώνας κορυφώθηκε στη δεκαετία του 1900.
- Ο Παύλος Μελάς ήταν ο πιο εμβληματικός αγωνιστής του Μακεδονικού Αγώνα.
- Η Δυτική Θράκη περιήλθε στην Ελλάδα με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου.
- Ο Βενιζέλος πρωταγωνίστησε στην Κρητική Πολιτεία.
Σύντομη ανακεφαλαίωση
Η εδαφική διεύρυνση του ελληνικού κράτους υπήρξε σταδιακή και συνδέθηκε με σημαντικά πρόσωπα (Βενιζέλος, Παύλος Μελάς), θεσμούς (Κρητική Πολιτεία) και διπλωματικές/στρατιωτικές επιτυχίες (Βαλκανικοί Πόλεμοι).
Γρήγορος έλεγχος
Απάντησε νοερά και άνοιξε την απάντηση για επιβεβαίωση.
1. Με ποια συνθήκη περιήλθε στην Ελλάδα η Δυτική Θράκη;
Με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου (1913).
2. Ποιος ήταν ο επιφανέστερος αγωνιστής του Μακεδονικού Αγώνα;
Ο Παύλος Μελάς.
3. Ποια ήταν η σωστή χρονική σειρά διεύρυνσης του κράτους;
Θεσσαλία → Κρήτη → Μακεδονία/Ήπειρος → Δυτική Θράκη.
Ολοκλήρωσες το κεφάλαιο;
Σήμανέ το αφού διαβάσεις τη θεωρία και κάνεις τον σύντομο αυτοέλεγχο. Το προσωπικό πλάνο θα περάσει στο επόμενο βήμα.