Τι θα μάθεις
- Να εξηγείς την αρχή της χρηστής διοίκησης και τις εκφάνσεις της.
- Να περιγράφεις τα τρία κριτήρια της αρχής της αναλογικότητας.
- Να αναγνωρίζεις το τεκμήριο νομιμότητας και τις περιπτώσεις κάμψης του.
Η αρχή της διαφάνειας και της χρηστής διοίκησης
Η αρχή της διαφάνειας επιβάλλει στη διοίκηση να ενεργεί ανοιχτά, ιδίως στη διαχείριση δημοσίων πόρων και στη λήψη αποφάσεων. Η αρχή της χρηστής διοίκησης απαιτεί σεβασμό προς τον διοικούμενο, δίκαιη κρίση και αιτιολογημένες αποφάσεις.
- Η αρχή της χρηστής διοίκησης λειτουργεί ως γενική αρχή του διοικητικού δικαίου.
- Η διαφάνεια συνδέεται με την πρόσβαση στα διοικητικά έγγραφα και τη λογοδοσία.
Αποδοτικότητα, αναλογικότητα και τεκμήριο νομιμότητας
Η αρχή της αποδοτικότητας σημαίνει ότι η διοίκηση οφείλει να ασκεί τα καθήκοντά της με τρόπο που εξασφαλίζει το βέλτιστο αποτέλεσμα για το δημόσιο συμφέρον. Η αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει την τήρηση τριών κριτηρίων: καταλληλότητα, αναγκαιότητα και αναλογικότητα υπό στενή έννοια.
Ορισμός: Τεκμήριο νομιμότητας
Κάθε διοικητική πράξη τεκμαίρεται νόμιμη και ισχυρή μέχρι να ακυρωθεί ή να εξαφανιστεί· ο διοικούμενος φέρει τον βάρος αμφισβήτησης της νομιμότητας.
Το τεκμήριο νομιμότητας κάμπτεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως η προφανής παρανομία, ο κίνδυνος για το δημόσιο συμφέρον ή η παράλειψη ουσιωδών τύπων.
Σημαντικά σημεία
- Η αρχή της αναλογικότητας απαιτεί τα μέτρα να είναι κατάλληλα, αναγκαία και σε εύλογη σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό.
- Η χρηστή διοίκηση δεν αρκείται στη νομιμότητα· απαιτεί και δίκαιη, ευπρεπή και αιτιολογημένη μεταχείριση.
Τι να θυμάσαι
- Η αρχή της χρηστής διοίκησης αντλείται από τα άρθρα 4 §1 και 25 §1 του Συντάγματος και από τις γενικές αρχές.
- Η αναλογικότητα αξιολογεί τη σχέση μέσου και σκοπού.
- Το τεκμήριο νομιμότητας ισχύει μέχρι ακύρωσης ή εξαφάνισης.
Σύντομη ανακεφαλαίωση
Συνδύασε τη νομιμότητα, τη χρηστή διοίκηση και την αναλογικότητα ως τρεις αλληλένδετες αρχές της διοικητικής δράσης.
Γρήγορος έλεγχος
Απάντησε νοερά και άνοιξε την απάντηση για επιβεβαίωση.
1. Ποια τρία κριτήρια περιλαμβάνει η αρχή της αναλογικότητας;
Καταλληλότητα, αναγκαιότητα και αναλογικότητα υπό στενή έννοια.
2. Πότε κάμπτεται το τεκμήριο νομιμότητας;
Σε περιπτώσεις προφανούς παρανομίας, παράλειψης ουσιωδών τύπων ή κινδύνου για το δημόσιο συμφέρον.
3. Τι σημαίνει χρηστή διοίκηση;
Σεβασμό στον διοικούμενο, δίκαιη κρίση και αιτιολογημένη δράση.
Ολοκλήρωσες το κεφάλαιο;
Σήμανέ το αφού διαβάσεις τη θεωρία και κάνεις τον σύντομο αυτοέλεγχο. Το προσωπικό πλάνο θα περάσει στο επόμενο βήμα.