Τι θα μάθεις
- Να εξηγείς την απόλυτη απαγόρευση των βασανιστηρίων και τι έπεται αυτής.
- Να αναγνωρίζεις τις συνταγματικές εγγυήσεις της προσωπικής ελευθερίας.
- Να συνδέεις την απαγόρευση αναδρομικής ισχύος με την αρχή της νομιμότητας.
Απαγόρευση βασανιστηρίων και απάνθρωπης μεταχείρισης (άρθρο 7 §2 Συντ.)
Η απαγόρευση των βασανιστηρίων είναι απόλυτη και δεν επιδέχεται παρέκκλιση ούτε σε περίοδο εκτάκτου ανάγκης. Περιλαμβάνει κάθε σωματική βλάβη, ψυχική οδύνη ή ταπείνωση που επιβάλλεται σε κρατούμενο ή κατηγορούμενο.
- Απαγορεύεται κάθε μορφή σωματικής ή ψυχικής βίας κατά κρατουμένων.
- Κάθε αξιοπρεπής μεταχείριση αποτελεί υποχρέωση του Κράτους.
- Η παραβίαση συνιστά ποινικό αδίκημα και δεν απαλλάσσεται από την τυχόν υπακοή σε διαταγή.
Προσωπική ελευθερία και αναδρομικότητα (άρθρα 5 §3, 6, 7 §§1, 4 Συντ.)
Η προσωπική ελευθερία είναι απαραβίαστη. Καμία σύλληψη, κράτηση ή προφυλάκιση δεν επιτρέπεται χωρίς τις προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος. Το ανώτατο όριο προφυλάκισης τίθεται από τον νόμο, εντός των ορίων του Συντάγματος.
Η απαγόρευση αναδρομικής ισχύος αφορά κυρίως το ποινικό δίκαιο: κανένας δεν τιμωρείται για πράξη που δεν όταν αξιόποινη κατά τον χρόνο τέλεσής της και δεν επιβάλλεται βαρύτερη ποινή από εκείνη που προέβλεπε ο νόμος όταν τελέστηκε η πράξη.
Σημαντικά σημεία
- Η απαγόρευση των βασανιστηρίων είναι απόλυτη· δεν υπόκειται σε κανέναν περιορισμό.
- Η ποινική νομοθεσία δεν αναδρομεί σε βάρος του κατηγορουμένου, εκτός από τις ευνοϊκές διατάξεις που εφαρμόζονται αναδρομικά.
Τι να θυμάσαι
- Τα βασανιστήρια απαγορεύονται απολύτως (άρ. 7 §2 Συντ.).
- Κανένας δεν συλλαμβάνεται χωρίς ρητή νομοθετική πρόβλεψη.
- Η αναδρομικότητα της ποινικής νομοθεσίας απαγορεύεται κατά κανόνα, εκτός των ευμενών διατάξεων.
- Η προσωπική κράτηση για χρέη προς το Δημόσιο δεν επιτρέπεται.
Σύντομη ανακεφαλαίωση
Συνδύασε την απόλυτη προστασία από βασανιστήρια με τις εγγυήσεις προσωπικής ελευθερίας και την αρχή της μη αναδρομικότητας.
Γρήγορος έλεγχος
Απάντησε νοερά και άνοιξε την απάντηση για επιβεβαίωση.
1. Ποια δικαιώματα προστατεύει η απαγόρευση των βασανιστηρίων;
Την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τη σωματική ακεραιότητα και την ψυχική υγεία κάθε προσώπου που βρίσκεται υπό κράτηση.
2. Επιτρέπεται η αναδρομική εφαρμογή αυστηρότερης ποινικής νομοθεσίας;
Όχι, εκτός αν η νέα ρύθμιση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο.
3. Επιτρέπεται η προσωπική κράτηση για χρέη προς το Δημόσιο;
Όχι, απαγορεύεται ρητά από το Σύνταγμα.
Ολοκλήρωσες το κεφάλαιο;
Σήμανέ το αφού διαβάσεις τη θεωρία και κάνεις τον σύντομο αυτοέλεγχο. Το προσωπικό πλάνο θα περάσει στο επόμενο βήμα.