Τι θα μάθεις
- Να εξηγείς τα αίτια και τις συνθήκες επιβολής της δικτατορίας.
- Να περιγράφεις τα κύρια γεγονότα του πολέμου (1940-1941).
- Να αναγνωρίζεις τη σημασία του «Όχι» και της Εαρινής Επίθεσης.
Δικτατορία Μεταξά
- Η 4η Αυγούστου 1936: ο Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ και ο Ιωάννης Μεταξάς επέβαλαν δικτατορία, με πρόσχημα συγκεκριμένο γεγονός (αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης, αποκάλυψη μυστικής συμφωνίας Κόμματος Φιλελευθέρων και Κ.Κ.Ε.).
- Ο Μεταξάς χρησιμοποίησε τον όρο «Γ΄ Ελληνικός Πολιτισμός», θεωρώντας ότι το καθεστώς του αποτελούσε συνέχεια του αρχαιοελληνικού και του βυζαντινού πολιτισμού.
- Στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές (1936) ο Μεταξάς και το κόμμα του έλαβαν πολύ μικρό ποσοστό ψήφων.
- Το 1938 έγινε ανεπιτυχής ένοπλη λαϊκή εξέγερση κατά της δικτατορίας στην Κρήτη (ή σε συγκεκριμένη πόλη).
Πόλεμος 1940-1941
- Ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή οργάνωσε και την αντίσταση σε διεθνές επίπεδο.
- Το 1940 η Ελλάδα αντιστάθηκε στην ιταλική επίθεση.
- Η «Εαρινή Επίθεση» στο Αλβανικό μέτωπο (1941) όταν ελληνική αντεπίθεση.
- Το Οχυρό Ρούπελ έγινε γνωστό για τη σθεναρή αντίστασή του.
- Ο Αλέξανδρος Κορυζής αυτοκτόνησε καθώς προέλαυναν τα γερμανικά στρατεύματα.
- Έκκληση προς τον Χίτλερ τον Μάρτιο του 1941: αποδίδεται στον Έλληνα πρωθυπουργό.
Κατοχή και αντίσταση
- Η Αθήνα υπέστη τους πλέον αιματηρούς βομβαρδισμούς.
- Η Θεσσαλονίκη υπέστη τη μεγαλύτερη εξόντωση του εβραϊκού πληθυσμού της (άνω του 90%).
- Ο Κωστής Παλαμάς («μεθύστε με το αθάνατο κρασί του Εικοσιένα») απευθυνόταν στους νέους.
- Οι στίχοι του Γ. Ρίτσου «Μέρα Μαγιού μου μίσεψες…» αναφέρονται στην απώλεια νέων ανθρώπων (Αλβανικό μέτωπο/πόλεμος).
- Πρωθυπουργοί κατοχικών κυβερνήσεων: Γεώργιος Τσολάκογλου, Κωνσταντίνος Λογοθετόπουλος, Ιωάννης Ράλλης.
- Στην περίοδο 1941-1944 πρωθυπουργοί των εξόριστων ελληνικών κυβερνήσεων διετέλεσαν οι Εμμανουήλ Τσουδερός, Σοφοκλής Βενιζέλος και Γεώργιος Παπανδρέου.
- Ο Δαμασκηνός, Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, διετέλεσε Αντιβασιλέας και πρωθυπουργός.
- Ο Ανδρέας Παπανδρέου και ο Γεώργιος Παπανδρέου υπήρξαν σημαντικά πρόσωπα.
- Η κηδεία του Κωστή Παλαμά (1943) εκδηλώθηκε ως λαϊκή αντίσταση κατά των κατακτητών.
Σημαντικά σημεία
- Η δικτατορία του 1936 διέκοψε τη συνταγματική ομαλότητα.
- Η αντίσταση κατά την Κατοχή υπήρξε πολυμορφική.
Τι να θυμάσαι
- Η 4η Αυγούστου 1936 σηματοδότησε τη δικτατορία Μεταξά.
- Η «Εαρινή Επίθεση» ήταν ελληνική αντεπίθεση στο Αλβανικό μέτωπο.
- Το Οχυρό Ρούπελ αντιστάθηκε σθεναρά.
- Ο Αλέξανδρος Κορυζής αυτοκτόνησε κατά την εισβολή.
- Η Θεσσαλονίκη είχε τη μεγαλύτερη απώλεια εβραϊκού πληθυσμού.
Σύντομη ανακεφαλαίωση
Η περίοδος 1936-1944 χαρακτηρίστηκε από δικτατορία, πόλεμο και Κατοχή, με σημαντικές επιπτώσεις στην ελληνική κοινωνία.
Γρήγορος έλεγχος
Απάντησε νοερά και άνοιξε την απάντηση για επιβεβαίωση.
1. Ποιο γεγονός έδωσε το πρόσχημα για τη δικτατορία του 1936;
Η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης και η αποκάλυψη μυστικής συμφωνίας Κόμματος Φιλελευθέρων και Κ.Κ.Ε.
2. Τι ήταν η «Εαρινή Επίθεση»;
Ελληνική αντεπίθεση στο Αλβανικό μέτωπο το 1941.
3. Ποιος Αρχιεπίσκοπος διετέλεσε Αντιβασιλέας και πρωθυπουργός;
Ο Δαμασκηνός.
Ολοκλήρωσες το κεφάλαιο;
Σήμανέ το αφού διαβάσεις τη θεωρία και κάνεις τον σύντομο αυτοέλεγχο. Το προσωπικό πλάνο θα περάσει στο επόμενο βήμα.