Τι θα μάθεις
- Να αναγνωρίζεις τις πηγές του πρωτογενούς και παράγωγου δικαίου.
- Να εξηγείς τις αρχές της αυξημένης τυπικής ισχύος και της άμεσης εφαρμογής.
- Να περιγράφεις τα θεμελιώδη δικαιώματα που προστατεύει ο Χάρτης.
Πηγές του δικαίου της ΕΕ
- Πρωτογενές δίκαιο: Συνθήκες, Χάρτης, γενικές αρχές.
- Παράγωγο (ή παράγωγο) δίκαιο: κανονισμοί, οδηγίες, αποφάσεις, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις.
- Νομολογία ΔΕΕ ως πηγή ερμηνείας.
Θεμελιώδεις αρχές
Ορισμός: Αρχή της αυξημένης τυπικής ισχύος
Το δίκαιο της ΕΕ υπερέχει του εθνικού δικαίου, ακόμη και του μεταγενέστερου.
Ορισμός: Αρχή της άμεσης εφαρμογής
Οι κανονισμοί δημιουργούν δικαιώματα και υποχρεώσεις χωρίς να απαιτείται μεταφορά.
Ορισμός: Αρχή της ευθείας ισχύος
Τα άτομα μπορούν να επικαλούνται το ενωσιακό δίκαιο ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων.
Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων
Ο Χάρτης αναγνωρίστηκε επίσημα το 2000 και κατέστη δεσμευτικός με τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Περιλαμβάνει αξιοπρέπεια, ελευθερία, ισότητα, αλληλεγγύη, δικαιώματα των πολιτών και δικαιοσύνη.
Σημαντικά σημεία
- Το δίκαιο της ΕΕ υπερέχει του εθνικού.
- Ο Χάρτης έχει ίση νομική ισχύ με τις Συνθήκες.
Τι να θυμάσαι
- Πρωτογενές δίκαιο: ΣΕΕ, ΣΛΕΕ, Χάρτης.
- Παράγωγο: κανονισμοί, οδηγίες, αποφάσεις.
- Άμεση εφαρμογή: μόνο οι κανονισμοί.
- Ο Χάρτης ισχύει για τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη όταν εφαρμόζουν το ενωσιακό δίκαιο.
- Η ΕΣΔΔ παραμένει εξωτερικό εργαλείο· η προσχώρηση δεν έχει ολοκληρωθεί.
Σύντομη ανακεφαλαίωση
Το δίκαιο της ΕΕ απαρτίζεται από πρωτογενές και παράγωγο δίκαιο, με κορυφαίο τον Χάρτη. Οι κανονισμοί ισχύουν άμεσα, οι οδηγίες χρειάζονται μεταφορά και το ενωσιακό δίκαιο υπερέχει.
Γρήγορος έλεγχος
Απάντησε νοερά και άνοιξε την απάντηση για επιβεβαίωση.
1. Ποια αρχή ορίζει ότι οι κανονισμοί δημιουργούν δικαιώματα χωρίς εθνική μεταφορά;
Η αρχή της άμεσης εφαρμογής.
2. Πότε κατέστη δεσμευτικός ο Χάρτης;
Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, στις 1 Δεκεμβρίου 2009.
3. Ποια σχέση έχει το ενωσιακό δίκαιο με το εθνικό;
Υπερέχει σε περίπτωση σύγκρουσης.
Ολοκλήρωσες το κεφάλαιο;
Σήμανέ το αφού διαβάσεις τη θεωρία και κάνεις τον σύντομο αυτοέλεγχο. Το προσωπικό πλάνο θα περάσει στο επόμενο βήμα.